Chương 29 — Một cuộc đời hạnh phúc và một thế giới tốt đẹp hơn¶
Từ những hiểu biết được phát triển trong suốt hai mươi năm qua nhờ ngành khoa học dinh dưỡng mới, cuốn sách này đã chỉ ra cách bạn có thể sống lâu hơn và cảm thấy khỏe khoắn hơn. Để có được phần thưởng ấy, bạn không cần tuân theo một chế độ nặng nề và khó chịu. Trái lại, chế độ mà bạn sẽ theo là một chế độ hợp lý và dễ chịu được nêu rõ ở chương thứ hai của cuốn sách này, chế độ mà những người đương thời với bạn đã và đang nhờ đó sống những cuộc đời dài hơn và khỏe mạnh hơn. Bạn sẽ nhân lên những lợi ích của chế độ ấy bằng cách biến lời khuyên quan trọng nhất của ngành khoa học dinh dưỡng mới thành một thói quen; đó là,
HÃY NẠP LƯỢNG BỔ SUNG TỐI ƯU CỦA MỖI LOẠI VITAMIN THIẾT YẾU MỖI NGÀY.
Bất kể tuổi tác hiện tại của bạn là bao nhiêu, bạn vẫn có thể đạt được lợi ích đáng kể bằng cách bắt đầu chế độ này ngay từ bây giờ. Người lớn tuổi có thể hưởng lợi rất nhiều, bởi họ có nhu cầu đặc biệt về dinh dưỡng tối ưu. Sự kiên trì bền bỉ là điều thiết yếu. Thật may mắn là chế độ này áp đặt rất ít hạn chế lên chế độ ăn, nên phần lớn thời gian bạn có thể nâng cao chất lượng cuộc sống của mình bằng việc ăn những món bạn thích. Hơn nữa, bạn có thể, và thậm chí còn được khuyến khích, tận hưởng việc uống đồ uống có cồn ở mức độ vừa phải.
Thật ra, về chuyện ăn uống, trong cuốn sách này chỉ có một điều “đừng” thực sự duy nhất; đó là đường. Cũng như điếu thuốc lá, đường sucrose là một sản phẩm mới mẻ của nền văn minh công nghiệp. Cùng nhau, chúng đã mang đến đại dịch ung thư và bệnh tim mạch cho những dân tộc lẽ ra may mắn ở các nước phát triển. Đường trong thực phẩm ăn sáng (đôi khi nhiều ngang với phần ngũ cốc) đặc biệt có hại cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, và bài toán về một thứ đồ uống ngon lành, không chứa đường hay những chất tạo ngọt hóa học được dùng thay cho nó, vẫn còn chưa có lời giải. Mối nguy từ thuốc lá có thể được loại bỏ bằng cách bỏ thói quen hút thuốc. Sucrose thì không thể tránh hoàn toàn, nhưng việc giảm mạnh lượng nạp loại đường này là điều thiết yếu.
Cuốn sách này đã giải thích sự cần thiết của các vitamin bổ sung trong dinh dưỡng con người. Đó là một lợi thế tiến hóa quan trọng của các loài động vật có xương sống thời sơ khai, rằng chúng có thể giao cho cây cỏ mà chúng ăn nhiệm vụ tổng hợp các vitamin và thậm chí một số axit amin. Như sự hiểu biết mới về sự sống ở cấp độ phân tử đã cho thấy, lần xóa bỏ gen mới nhất kiểu này đã tước đi của loài linh trưởng khả năng tự tạo ra vitamin C của chính mình. Một phần nhờ lợi thế thích nghi mà sự xóa bỏ đó mang lại, dòng linh trưởng đã làm nảy sinh loài người. Ngành khoa học dinh dưỡng mới giờ đây chỉ dẫn chúng ta hãy tận dụng năng lực lý trí — vốn là lợi thế thích nghi tối thượng của loài người — để khắc phục mọi bất lợi mà ta phải gánh chịu từ những lần xóa bỏ gen ấy. Chúng ta có thể và phải làm điều đó bằng cách nạp bổ sung các vitamin, đặc biệt là vitamin C.
Trong cuốn sách này, hơn nữa, chúng ta đã thấy rằng bằng cách giữ gìn sức khỏe ở trạng thái tốt nhất, đặc biệt là bằng việc duy trì lượng nạp vitamin tối ưu, chúng ta có thể chống lại cả một danh sách dài đằng đẵng những căn bệnh giày vò nhân loại. Danh sách ấy bắt đầu với những nỗi đau mà sự thiếu hụt vitamin đặt lên chúng ta, những thiếu hụt được chữa khỏi dễ dàng đến vậy chỉ bằng cách khôi phục các chức năng trong hóa sinh của cơ thể; các vitamin giúp chúng ta đẩy lùi nhiễm trùng và củng cố các mô của ta để chống lại sự tự công kích của ung thư và các bệnh tự miễn. Lấy loại vitamin được hiểu rõ nhất, vitamin C, làm thí dụ, chúng ta đã có thể hình dung ra một loại y học mới, nền y học phân tử chỉnh (orthomolecular) sử dụng những chất vốn tự nhiên đối với cơ thể vừa để bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật, vừa để chữa bệnh. Y học phân tử chỉnh đã chỉ ra cách vitamin C có thể phòng ngừa và chữa trị, và một ngày nào đó còn có thể xóa khỏi trải nghiệm của con người căn bệnh quen thuộc nhất và gây bối rối nhất đối với nền y học cũ — bệnh cảm lạnh thông thường.
Ở phần cuối, tôi đã dành chỗ trong cuốn sách này cho những lập luận phản bác luận điểm của nó, đến từ nhiều bác sĩ và từ những nhà dinh dưỡng học theo lối cũ. Tôi buộc phải làm vậy bởi tôi không phải lúc nào cũng có cơ hội đáp lại họ trên các ấn phẩm và những diễn đàn khác nơi họ đưa ra lời phê phán của mình. Nhiều khả năng là bạn đã nghe được tiếng nói của họ nhiều hơn là của tôi. Trên những trang sách này, bạn đã nghe được cả hai phía.
Vậy nên bạn thấy đấy, tôi sẽ có thêm một lý do nữa để vui mừng khi biết rằng bạn đang sống lâu hơn và cảm thấy khỏe khoắn hơn.
Trong suốt hai mươi năm qua, chúng ta đã và đang trải nghiệm một cuộc cách mạng trong đời sống của mình, một cuộc cách mạng cho phép chúng ta có nhiều tự do hơn để làm việc hiệu quả, để phát huy sức sáng tạo, và để tận hưởng cuộc sống.
Động vật hoang dã dành phần lớn thời gian và năng lượng của chúng để kiếm đủ thức ăn nhằm duy trì sự sống. Những người đàn ông, đàn bà và trẻ con thời nguyên thủy cũng phải dành phần lớn thời gian và năng lượng của mình để săn bắn và hái lượm thức ăn, tìm kiếm hoa quả, các loại berry, hạt cứng, hạt giống và những loài cây mọng nước. Rồi, vào khoảng mười nghìn năm trước, đã xảy ra một cuộc cách mạng, khi nông nghiệp được phát hiện và các loài vật được thuần hóa. Việc kiếm đủ thức ăn để sống không còn đòi hỏi toàn bộ thời gian và năng lượng của mọi người. Một số người đã có thể suy nghĩ về những cách làm việc mới, về những công cụ mới làm từ đá hay kim loại, về chuyển động của các thiên thể, về ngôn ngữ, thậm chí về ý nghĩa của cuộc sống. Văn minh đang bắt đầu phát triển.
Một bước tiến nữa đến cùng cuộc cách mạng công nghiệp, khi những cỗ máy được vận hành bằng sức nước thác đổ và bằng sự đốt cháy than đá cùng các loại nhiên liệu khác đã giải phóng con người nhiều hơn nữa khỏi sự nhọc nhằn của công việc lặp đi lặp lại.
Cuộc cách mạng đang diễn ra trong suốt hai thập kỷ qua liên quan đến việc giải phóng khỏi nỗ lực to lớn vốn cần có để kiếm được những thực phẩm thích hợp, những thực phẩm đem lại sức khỏe tốt nhất và cơ hội tốt nhất để có một cuộc đời tốt đẹp và dài lâu, càng ít khổ đau do bệnh tật gây ra càng tốt. Cuộc cách mạng này đang diễn ra thông qua việc phát hiện ra các vitamin và những chất dinh dưỡng thiết yếu khác, cùng với sự nhận thức rằng những lượng nạp tối ưu — những lượng nạp đem lại sức khỏe tốt nhất — thường lớn hơn rất nhiều so với các lượng nạp thường được khuyến nghị, lớn đến mức chỉ có thể có được dưới dạng thực phẩm bổ sung, chứ không phải từ bất kỳ chế độ ăn nào dựa trên thực phẩm thông thường.
Các bác sĩ và những vị giáo sư dinh dưỡng theo lối cũ trong suốt năm mươi năm qua đã thúc giục mọi người áp dụng một chế độ ăn được mô tả là lành mạnh. Trong vòng hai hoặc ba thập kỷ, tất cả chúng ta đều được thúc giục phải ăn một chế độ ăn cân bằng hợp lý, với các khẩu phần thuộc bốn nhóm thực phẩm: thịt hoặc cá hoặc gia cầm; ngũ cốc; trái cây và rau củ màu đỏ hoặc vàng; và các sản phẩm từ sữa. Chế độ ăn này được thúc giục lên chúng ta bất kể chúng ta có thích tất cả những thực phẩm ấy hay không. Gần đây, phần lớn niềm vui sống đã bị tước đi khỏi nhiều người trong chúng ta bởi những lời khuyến nghị mạnh mẽ thêm nữa từ các bậc thẩm quyền này. Chúng ta được bảo rằng không nên ăn một miếng bít tết mọng nước, vì mỡ động vật. Chúng ta được bảo rằng không nên ăn trứng, vì lượng cholesterol mà chúng chứa; thay vào đó, chúng ta được thúc giục ăn một thứ sản phẩm công nghiệp, một loại chế phẩm — có lẽ không lấy gì làm hấp dẫn về mùi vị — được làm ra bằng cách xử lý trứng với một loại dung môi hóa học nào đó để loại bớt cholesterol. Chúng ta được bảo đừng ăn bơ. Khi ấy, việc đến một nhà hàng sang trọng không còn là một niềm vui, mà là nguồn cơn lo lắng và là nguyên nhân của một cảm giác tội lỗi.
Tại sao những lời khuyến nghị ấy lại được đưa ra cho chúng ta? Một phần lý do là vì sức khỏe tốt phụ thuộc vào một nguồn cung vitamin dồi dào. Trong quá khứ, để có được dù chỉ một nguồn cung vitamin tạm chấp nhận được, dẫn tới dù chỉ một tình trạng sức khỏe kém cỏi bình thường, cũng đòi hỏi một lượng nạp trái cây và rau củ tương đối lớn. Ở mọi nền văn hóa tại các nước khác ngoài những nước nhiệt đới, người ta phải ăn một số loại thực phẩm đặc biệt, chẳng hạn như dưa cải bắp muối (sauerkraut) và dưa muối, để có thể sống sót qua mùa đông. Ngay cả với cách lựa chọn thực phẩm tốt nhất, sức khỏe của hầu hết mọi người trong quá khứ cũng không được tốt cho lắm.
Cuộc cách mạng đang diễn ra hiện nay giải phóng chúng ta khỏi nỗi ám ảnh phải hạn chế chế độ ăn của mình, phải kiêng cữ những thực phẩm mà ta yêu thích. Những giới hạn duy nhất mà tôi gợi ý là bạn đừng ăn lượng thức ăn quá lớn và rằng bạn hãy hạn chế lượng nạp đường sucrose. Sự tự do về dinh dưỡng này đã trở nên khả thi nhờ sự sẵn có của các thực phẩm bổ sung vitamin và khoáng chất. Hơn nữa, giờ đây ta đã có thể nạp những chất dinh dưỡng quan trọng này ở những lượng tối ưu, lớn hơn rất nhiều so với lượng có thể có được từ thực phẩm, và bằng cách ấy đạt tới một dạng siêu sức khỏe, vượt xa những gì có thể đạt được ở những thời đại trước. Chúng ta có thể biết ơn các nhà hóa học hữu cơ và hóa sinh trong suốt 140 năm qua, những người đã miệt mài giải mã những bí ẩn về bản chất của các hợp chất của carbon và cách chúng tương tác với nhau trong cơ thể con người. Nhờ những nỗ lực của họ, giờ đây chúng ta có thể tận hưởng cuộc sống nhiều hơn.
Cuối cùng, tôi không thể không nhắc đến điều này, rằng mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe của bạn cũng như của con cháu bạn và những người khác chính là khả năng xảy ra chiến tranh hạt nhân. Khả năng có thật rằng người dân Mỹ, và tất cả mọi người khác, sẽ bị giết trong một cuộc chiến tranh hạt nhân giữa Hoa Kỳ và Liên Xô dường như có thể khiến cho việc tôi gợi ý các cách để bạn sống lâu hơn và hạnh phúc hơn trở thành một sự phí công vô ích. Tuy nhiên, tôi tin rằng thảm họa ấy có thể được ngăn chặn, và rằng nỗ lực để cải thiện chất lượng cuộc sống là việc đáng làm. Bạn có thể góp phần cải thiện không chỉ chất lượng cuộc sống của chính mình mà còn của những đồng loại của mình bằng cách nỗ lực vì sự sáng suốt trong quan hệ quốc tế. Tiêu chí của thành công là sự giảm bớt trong ngân sách quân sự của các cường quốc.
Đừng để cả các bậc thẩm quyền y khoa lẫn các chính trị gia dẫn dắt bạn đi sai đường. Hãy tự tìm hiểu sự thật là gì, và hãy tự đưa ra quyết định của riêng mình về cách sống một cuộc đời hạnh phúc và cách nỗ lực vì một thế giới tốt đẹp hơn.